door 
Nederland kent een unieke woningmarkt die zich onderscheidt van andere Europese landen. Uit de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat Nederlanders gemiddeld een groter deel van hun besteedbaar inkomen aan wonen uitgeven dan de meeste EU-burgers. Echter, deze relatieve woonlasten laten een dalende trend zien, zowel in Nederland als in de meeste andere lidstaten.
Relatieve woonlasten in Nederland: hoger dan Europees gemiddelde
Om de betaalbaarheid van wonen in een land te beoordelen, kijkt het CBS naar het aandeel van het besteedbaar inkomen dat aan huisvesting (huur of hypotheek) wordt uitgegeven. Uit de data blijkt dat Nederlanders in 2022 gemiddeld 23% van hun inkomen aan wonen besteedden. Dit percentage is hoger dan het Europese gemiddelde van 20%.
Woonlasten Griekenland het hoogst, Malta het laagst
Binnen de Europese Unie zijn er aanzienlijke verschillen in relatieve woonlasten. In Griekenland was dit aandeel in 2022 met 34,2% het hoogst, terwijl de Maltezen slechts 8,8% van hun inkomen aan huisvesting uitgaven – het laagste percentage in de EU.
Dalende trend in woonlasten
Ondanks de relatief hoge woonlasten in Nederland, laat het CBS zien dat deze een dalende trend volgen. Deze afname is niet alleen in Nederland, maar in de meeste EU-lidstaten zichtbaar. Het CBS schrijft deze daling onder andere toe aan overheidsmaatregelen om de stijgende energielasten te compenseren, met name voor lagere inkomensgroepen.
Ontwikkeling huurprijzen: Nederland boven gemiddeld
Het CBS heeft ook gekeken naar de ontwikkeling van huurprijzen in de Europese Unie. Hieruit blijkt dat de huren in 2023 gemiddeld 13,3% hoger waren dan in 2015. Nederland zit hier met een stijging van 18,5% boven het Europese gemiddelde.
Grootste huurstijging in Midden- en Oost-Europa
De huurstijging ten opzichte van 2015 was het hoogst in een aantal Midden- en Oost-Europese landen. In Litouwen waren de huren zelfs 68,2% hoger dan acht jaar geleden. Ook Hongarije, Slovenië en Estland lieten forse huurprijsstijgingen zien.
Griekenland enige uitzondering met dalende huren
Opvallend is dat Griekenland de enige EU-lidstaat is waar de huren in 2023 lager waren dan in 2015 (-2,1%). In alle andere landen betaalden huurders meer voor hun woning.
Woonpatronen jongeren: Nederland opvallend zelfstandig
Het CBS onderzocht ook de woonsituatie van jongeren tussen 25 en 30 jaar oud in de verschillende EU-landen. Hieruit blijkt dat Nederlandse jongeren relatief vaak op zichzelf wonen in vergelijking met leeftijdsgenoten elders in Europa.
Hoogste aandeel thuiswonende jongeren in zuidelijke en oostelijke landen
In Kroatië woont maar liefst 80,7% van de jongeren in deze leeftijdsgroep nog bij de ouders. Ook in Slowakije, Italië, Portugal en Spanje is het aandeel thuiswonende jongeren zeer hoog.
Nederland behoort tot landen met laagste aandeel thuiswonenden
Met 17,3% is het aandeel jongeren tussen 25 en 30 jaar dat nog bij de ouders woont in Nederland opvallend laag. Alleen in de noordelijke lidstaten Zweden, Finland en Denemarken is dit percentage nog lager.
Conclusie relatieve woonlasten in Nederland
Hoewel Nederlanders gemiddeld een groter deel van hun inkomen aan wonen uitgeven dan de meeste EU-burgers, laten de relatieve woonlasten in ons land een dalende trend zien. Ook de huurprijzen stijgen weliswaar sneller dan het Europese gemiddelde, maar er zijn positieve ontwikkelingen zichtbaar.
Tegelijkertijd blijft de betaalbaarheid van wonen een uitdaging, vooral voor jongeren. Terwijl in veel andere Europese landen het “gebruikelijk” is om langer thuis te wonen, kiezen Nederlandse jongeren vaker voor zelfstandigheid. Dit onderstreept de noodzaak om blijvend te investeren in betaalbare woningvoorraad en geschikte woonoplossingen voor alle leeftijdsgroepen.
Het CBS-onderzoek biedt belangrijke inzichten in de woonsituatie in Nederland en Europa. Door deze ontwikkelingen nauwlettend te volgen, kunnen beleidsmakers en marktpartijen gericht werken aan het verbeteren van de betaalbaarheid en toegankelijkheid van wonen – een cruciale factor voor de brede welvaart in ons land.
Word lid van de discussie