door 
De woningmarkt in Amsterdam staat al jaren onder grote druk. De stad kampt met een ernstig tekort aan betaalbare woningen, terwijl het aantal tweede woningen of zogenaamde “pied-à-terres” blijft toenemen. Om dit probleem aan te pakken, heeft de gemeente Amsterdam besloten om vanaf 2026 een vergunningsplicht in te voeren voor nieuwe tweede woningen. Zo wil de gemeente de strijd aan gaan tegen leegstand en het betaalbaar wonen voor alle Amsterdammers bevorderen.
Omvang van het probleem
Uit schattingen blijkt dat er momenteel zo’n 2.500 pied-à-terres in Amsterdam zijn. Deze tweede woningen worden vaak niet permanent bewoond, waardoor ze bijdragen aan de leegstand in de stad. Wethouder Dirk de Jager (Volkshuisvesting) noemt dit “in principe niet meer passend in deze tijden van woningtekorten” en wil daarom maatregelen nemen.
Huidige regels voor tweede woningen
Eigenaren van tweede woningen in Amsterdam zijn op dit moment verplicht om leegstand te melden bij de gemeente. Echter gebeurt dit vaak niet, waardoor handhaving een grote uitdaging is. Daarnaast zijn er al enkele regels voor tweede woningen:
- De gebruiker mag niet ingeschreven staan in de gemeente Amsterdam
- Gebruik als kantoor of voor vakantieverhuur is niet toegestaan
- Bestaande huurwoningen onder de sociale huurgrens (€879,66 in 2024) mogen niet als tweede woning worden gebruikt
- In de vrije sector zijn tweede woningen wel toegestaan
De nieuwe vergunningsplicht
Met de invoering van een vergunningsplicht vanaf 1 januari 2026 wil de gemeente Amsterdam het bezit van nieuwe tweede woningen aan banden leggen. Bestaande eigenaren van tweede woningen hoeven zich geen zorgen te maken – zij mogen hun woning houden, mits zij deze vóór 2026 bij de gemeente melden en een vergunning aanvragen.
Voor nieuwe tweede woningen zal de gemeente alleen vergunningen verstrekken als er sprake is van een “zwaarwegend belang”. Hierbij kan worden gedacht aan situaties waarin iemand een tweede woning aanhoudt voor mantelzorg aan een familielid of vriend.
Om de nieuwe regels zorgvuldig voor te bereiden, organiseert de gemeente Amsterdam een online inspraaktraject. Hiermee wil de gemeente ook bezitters van tweede woningen in het buitenland de kans geven om hun mening te geven over de plannen.
Eerdere pogingen om tweede woningen te beperken
Dit is niet de eerste keer dat de gemeente Amsterdam maatregelen neemt om het gebruik van tweede woningen in te perken. In 2010 ontstond al eens veel commotie rond een voorstel om eigenaren te verplichten hun woning te verhuren in de sociale sector. Uiteindelijk werd dit voorstel ingetrokken.
Hoogleraar woningmarkt Peter Boelhouwer van de TU Delft had in september 2023 al voorgesteld om een verbod op tweede woningen in te voeren als middel om de structurele leegstand in Amsterdam aan te pakken. De nieuwe vergunningsplicht van de gemeente sluit hier deels op aan.
Impact op de woningmarkt
De invoering van de vergunningsplicht zal ongetwijfeld gevolgen hebben voor de Amsterdamse woningmarkt. Door het beperken van nieuwe tweede woningen, hopen de beleidsmakers meer betaalbare woningen beschikbaar te krijgen voor Amsterdammers die op zoek zijn naar een huis.
Handhaving en handhaafbaarheid
Een belangrijk aandachtspunt is de handhaving van de nieuwe regels. In het verleden bleek het lastig om eigenaren te dwingen leegstand te melden. Met de vergunningsplicht hoopt de gemeente dit probleem beter te kunnen aanpakken.
De plannen van de gemeente Amsterdam zullen ongetwijfeld op gemengde reacties kunnen rekenen. Enerzijds zullen huurders en woningzoekenden de maatregel toejuichen als een stap in de goede richting. Anderzijds zullen eigenaren van tweede woningen zich mogelijk benadeeld voelen.
Internationale vergelijking
Amsterdam is niet de enige stad die maatregelen neemt tegen het fenomeen van tweede woningen. In diverse Europese steden, zoals Parijs, Barcelona en Venetië, zijn al soortgelijke beperkingen ingevoerd om leegstand en prijsopdrijving tegen te gaan. Barcelona kondigen vorige week al per 2028 aan geen toeristische verhuur meer toe te staan.
Toekomstperspectief tweede woning Amsterdam
De invoering van de vergunningsplicht is slechts één onderdeel van de bredere aanpak die de gemeente Amsterdam voor ogen heeft om de woningcrisis het hoofd te bieden. Aanvullende maatregelen, zoals het stimuleren van middenhuur en het bouwen op dure locaties, zullen nodig zijn om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen structureel te verbeteren.
De gemeente neemt met de invoering van een vergunningsplicht voor nieuwe tweede woningen een belangrijke stap in de strijd tegen leegstand en woningtekorten. Hoewel de maatregel niet direct alle problemen oplost, is het een waardevolle bijdrage aan een bredere aanpak om de woningmarkt in de hoofdstad te verbeteren. Met een combinatie van slimme regelgeving, handhaving en nieuwe bouwprojecten hoopt Amsterdam de komende jaren de woningcrisis stap voor stap te kunnen oplossen.
Word lid van de discussie