Het woningtekort in Nederland blijft een hardnekkig probleem. Uit een recente Primos-prognose blijkt dat het woningtekort in 2024 verder zal stijgen tot 4,9%. Om deze uitdaging het hoofd te bieden, heeft het kabinet ambitieuze plannen aangekondigd om jaarlijks structureel 100.000 nieuwe woningen te bouwen. Onderzoek van ABF Research heeft aangetoond dat deze doelstelling haalbaar is, ondanks de uitdagingen waar de woningmarkt momenteel mee te kampen heeft.
De omvang van het woningtekort
Het woningtekort in Nederland is aanzienlijk en blijft groeien. Uit schattingen van ABF Research blijkt dat er momenteel 400.500 woningen te weinig zijn, een toename van 10.300 ten opzichte van vorig jaar. Deze stijging wordt veroorzaakt door factoren als migratie en een toenemend aantal eenpersoonshuishoudens, waardoor het aantal huishoudens in de periode tot 2031 met 885.600 zal toenemen tot ongeveer 9,3 miljoen. Om het woningtekort terug te brengen tot de doelstelling van 2% van de totale woningvoorraad, zijn er per direct 231.800 extra woningen nodig.
Herstel van de woningbouw
Ondanks de huidige uitdagingen op de woningmarkt, verwacht ABF Research dat de woningbouw snel zal herstellen. De betere economische omstandigheden, zoals lagere hypotheekrente en loonstijgingen, zullen naar verwachting leiden tot een snelle opleving van de bouwactiviteit na de dip in 2024 en 2025. Daarnaast is er voldoende plancapaciteit om de woningbouwopgave in de komende jaren te realiseren.
De Rol van Stimulerende Maatregelen
ABF Research merkt op dat overheidsmaatregelen zoals de Startbouwimpuls ervoor zorgen dat de terugval in de woningbouwproductie minder groot zal zijn dan eerder verwacht. Ook de financiële middelen van het nieuwe kabinet dragen bij aan deze positieve vooruitzichten. Bovendien zijn de CBS-cijfers over het aantal verleende bouwvergunningen hoger dan ABF Research in haar prognose had meegenomen, wat eveneens hoopgevend is.
Voldoende plancapaciteit
Uit de halfjaarlijkse inventarisatie van gemeentelijke woningbouwplannen door ABF Research blijkt dat er voldoende plancapaciteit is om de bouwopgave te realiseren. In de periode 2024 tot en met 2030 staan er 1.058.600 woningen gepland voor realisatie.
Regionale verschillen in plancapaciteit
Om te voorkomen dat plannen vertraging oplopen of uiteindelijk niet doorgaan, heeft het Rijk met provincies en gemeenten afgesproken dat er 30% meer plancapaciteit gerealiseerd moet worden dan nodig is voor de bouwopgave. Nationaal gezien wordt hieraan voldaan, maar twee provincies blijven nog achter. De minister is hierover in gesprek.
ABF Research heeft ook de plancapaciteit per woondealregio in kaart gebracht. In 22 van de 35 regio’s is er voldoende plancapaciteit, inclusief de afgesproken buffer van 30%.
Evaluatie van de woningtekortmeting
Op verzoek van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heeft ABF Research een evaluatie uitgevoerd naar de betrouwbaarheid van de methode om het statistische woningtekort te meten. De onderzoekers concluderen dat deze methode adequaat is, maar doen tevens een aantal aanbevelingen ter verbetering. De minister zal deze aanbevelingen opvolgen en de Tweede Kamer informeren over de uitkomsten.
Ambitieuze doelstelling: 100.000 nieuwe woningen per jaar
Om het woningtekort structureel aan te pakken, heeft het kabinet zich ten doel gesteld om jaarlijks 100.000 nieuwe woningen te realiseren. Minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening zal in de zomer de plannen uit het hoofdlijnenakkoord verder uitwerken en na de zomer de resultaten presenteren aan de Tweede Kamer.
Uitdagingen en oplossingsrichtingen
Volgens Minister Keijzer blijft het woningtekort onverminderd groot en belemmert het de bestaanszekerheid van veel mensen in de samenleving. Jonge stellen stellen het stichten van een gezin vaak uit vanwege het gebrek aan betaalbare woningen. Om deze problematiek aan te pakken, is de ambitieuze bouwdoelstelling van 100.000 nieuwe woningen per jaar een belangrijke stap.
Samenwerking met stakeholders
In de komende tijd zal Minister Keijzer in gesprek gaan met alle betrokken partijen, waaronder het Rijk, gemeenten, provincies, corporaties en marktpartijen, om samen te bepalen hoe deze bouwdoelstelling gerealiseerd kan worden.
Positieve vooruitzichten voor de woningbouw
Ondanks de uitdagingen van de afgelopen jaren, zijn er ook positieve signalen voor de toekomst van de woningbouw in Nederland. De economische omstandigheden zijn inmiddels weer gunstig, met lagere hypotheekrente en loonstijgingen. Daardoor verwacht ABF Research dat de woningbouw in 2026 flink zal herstellen en in 2027 zelfs meer dan 100.000 nieuwe woningen zal opleveren.
De rol van overheidsmaatregelen
Stimulerende maatregelen van de overheid, zoals de Startbouwimpuls, zorgen er volgens ABF Research voor dat de terugval in de woningbouwproductie minder groot zal zijn dan eerder werd verwacht. Ook de financiële middelen van het nieuwe kabinet dragen bij aan deze positieve vooruitzichten.
Het lijkt er vooralsnog op dat het huidige kabinet actief aan de slag gaat met wat ze eerder hebben gecommuniceerd en de ambitieuze woningbouwplannen tot uitvoer wilt brengen.


Word lid van de discussie