Middenhuur in Amsterdam: tijdelijke verhoging als oplossing voor woningtekort

De Amsterdamse woningmarkt staat onder grote druk. De vraag naar betaalbare huurwoningen in het middensegment blijft hoog, maar de bouw ervan komt maar moeilijk op gang. Wethouder Reinier van Dantzig heeft daarom besloten om projectontwikkelaars tijdelijk meer financiële ruimte te geven. Door de maximale huurprijs voor middenhuurwoningen in nieuwbouwprojecten tot 2028 met 10% te verhogen, hoopt de gemeente de bouw van deze woningen te stimuleren.

De Wet Betaalbare Huur en de impact op middenhuur

De recent ingevoerde Wet Betaalbare Huur had als doel om de huurprijzen te reguleren en de leefbaarheid van huurwoningen te verbeteren. Echter, deze wet heeft onbedoeld geleid tot een afname in de bouw van middeldure huurwoningen. In 2023 werden slechts 314 van de geplande 3000 woningen in dit segment gerealiseerd. De gestegen bouwkosten en rentes maken het voor ontwikkelaars steeds moeilijker om financieel haalbare projecten te realiseren.

Amsterdams antwoord: tijdelijke huurverhoging

Om de bouw van middeldure huurwoningen nieuw leven in te blazen, heeft de gemeente Amsterdam een overgangsmaatregel ingevoerd. Projectontwikkelaars die voor 2028 starten, mogen de komende twintig jaar 10% meer huur vragen dan het maximum van €1165,81. Dit betekent dat de huurprijs tijdelijk kan stijgen tot €1274 per maand. Deze maatregel moet ervoor zorgen dat er meer woningen in het betaalbare middensegment beschikbaar komen.

Kritiek en verwachtingen

Hoewel de maatregel bedoeld is om de bouw te stimuleren, is er ook kritiek. VVD-raadslid Myron von Gerhardt stelt dat wethouder Dantzig zich moet uitspreken tegen de Wet Betaalbare Huur, omdat deze niet effectief zou zijn. De wethouder benadrukt echter dat de maatregel tijdelijk is en noodzakelijk om het aanbod te vergroten. De komende jaren zullen uitwijzen of deze noodgreep het gewenste effect heeft, maar voor nu lijkt het een stap in de goede richting voor de Amsterdamse woningmarkt.

Grond in handen van de gemeente

Een belangrijk aspect is dat de gemeente Amsterdam vaak de grond in bezit heeft en onderhandelt met vastgoedpartijen over wat er precies wordt neergezet en hoeveel huur er mag worden gevraagd. Met het besluit van Van Dantzig maakt de gemeente een switch van betaalbaarheid naar beschikbaarheid. Wel benadrukt de wethouder dat de maatregel in principe tijdelijk is en alleen geldt voor nieuwbouwwoningen die voor 2028 in aanbouw worden genomen, conform de nieuwe wet.

Doorstroming op de woningmarkt bevorderen

Voor veel Amsterdamse politieke partijen was middenhuur een speerpunt afgelopen jaren, om op die manier de doorstroming op de woningmarkt te bespoedigen. Desondanks kwam de bouw maar moeilijk op gang. De tijdelijke huurverhoging moet nu de bouw van deze woningen stimuleren en zo de doorstroming bevorderen.

Financiële haalbaarheid projecten

De gestegen bouwkosten en rentes maken het voor ontwikkelaars steeds moeilijker om financieel haalbare projecten te realiseren. Volgens wethouder Van Dantzig is de financiële ruimte die de gemeente nu biedt hard nodig om de bouw van middeldure huurwoningen op gang te brengen. In 2023 stokten veel projecten omdat ze volgens de markt financieel niet rond te rekenen waren.

Landelijke Wet Betaalbare Huur

De nieuwe landelijke Wet Betaalbare Huur heeft in dit kader ook mogelijkheden geboden. Voormalig minister Hugo de Jonge voor Wonen heeft in de wet mogelijkheden vast laten leggen om de markt meer tegemoet te komen. Bij nieuwbouwprojecten die voor 2028 van start gaan, mogen projectontwikkelaars en bouwers voor twintig jaar 10% meer huur vragen voor een middenhuurwoning dan het plafond van €1165 per maand.

Amsterdams besluit binnen wettelijke kaders

Met het besluit van Van Dantzig maakt de gemeente Amsterdam gebruik van de ruimte die de landelijke Wet Betaalbare Huur biedt. Gesteund door deze wet, kiest Amsterdam ervoor in bouwafspraken de maximaal toegestane huurprijs voor middenhuur te verhogen naar €1274, aldus de gemeente.

Tijdelijkheid van de maatregel

Hoewel de maatregel bedoeld is om de bouw te stimuleren, benadrukt wethouder Van Dantzig dat deze in principe tijdelijk is. De verhoging van de maximale huurprijs geldt alleen voor nieuwbouwwoningen die voor 2028 in aanbouw worden genomen, conform de nieuwe landelijke wet.

Beschikbaarheid versus betaalbaarheid

Met het besluit van Van Dantzig maakt de gemeente Amsterdam een switch van betaalbaarheid naar beschikbaarheid. De focus verschuift tijdelijk naar het vergroten van het aanbod van middenhuurwoningen, in de hoop dat dit op termijn ook de betaalbaarheid zal bevorderen.

Toekomstperspectief en verwachtingen

De komende jaren zullen uitwijzen of deze noodgreep het gewenste effect heeft. Critici zoals VVD-raadslid Myron von Gerhardt zijn sceptisch over de effectiviteit van de maatregel, maar wethouder Dantzig is ervan overtuigd dat deze noodzakelijk is om het aanbod te vergroten. Voor nu lijkt het een stap in de goede richting voor de Amsterdamse woningmarkt.