door 
De Nederlandse vastgoedsector wordt geconfronteerd met een zorgwekkende trend: projectontwikkelaars zien zich steeds vaker genoodzaakt om bezwaren tegen nieuwbouwprojecten af te kopen. Omwonenden en organisaties blijken bereid hun bezwaren in te trekken in ruil voor aanzienlijke geldbedragen, vaak oplopend tot 100.000 euro. Deze vorm van chantage, leidt tot aanzienlijke vertragingen en hogere kosten voor de ontwikkelaars, en uiteindelijk ook voor de toekomstige bewoners.
Misbruik van het inspraakrecht
Uit onderzoek van NRC blijkt dat bezwaarmakers regelmatig misbruik maken van het inspraakrecht. In plaats van bezwaren te uiten op inhoudelijke gronden, lijken veel partijen hun bezwaar aan te wenden als drukmiddel om financiële voordelen te behalen. Door dreigingen met juridische procedures tot aan de Raad van State, weten bezwaarmakers projectontwikkelaars onder druk te zetten om tot schikkingen te komen.
De gevolgen van vertraging
Deze praktijk heeft ingrijpende gevolgen. Duizenden aspirant-kopers moeten hun levensplannen uitstellen, terwijl de bouwkosten ondertussen stijgen. Hypotheekverstrekkers eisen vaak een onherroepelijke bouwvergunning voordat zij een lening verstrekken, waardoor vertragingen kunnen leiden tot situaties waarin kopers hun huis uiteindelijk niet meer kunnen betalen.
Brancheorganisatie NEPROM reageert
De brancheorganisatie voor projectontwikkelaars, NEPROM, noemt deze ontwikkeling “zeer onwenselijk”. Directeur Fahid Minhas benadrukt dat de balans tussen het recht op wonen en het recht op bezwaar maken zoekgeraakt is. Volgens hem stellen duizenden mensen levensbeslissingen uit, omdat een handvol mensen uit egoïstisch oogpunt het bouwproces vertraagt, vaak zonder inhoudelijke redenen.
Maatregelen van de overheid
De overheid erkent de problematiek en werkt aan oplossingen.
Zo worden de doorlooptijden van juridische procedures verkort. De bestuursrechter moet binnen zes maanden uitspraak doen, beroepsprocedures worden versneld behandeld en de redenen voor beroep moeten binnen de beroepstermijn worden ingediend. Daarnaast komt er nog maar één gang naar de rechter in plaats van twee, wat een tijdwinst van circa een jaar zou kunnen opleveren.
Bovendien geeft de Raad van State tijdelijk prioriteit aan hoger beroepszaken van grote woningbouwprojecten. Dit moet de vertraging in deze cruciale projecten beperken.
Voorstel voor selectie aan de poort
Projectontwikkelaars pleiten voor verdergaande maatregelen. Zo stelt NEPROM-directeur Fahid Minhas voor om een toets in te voeren bij de Raad van State, waarbij alleen beroep mogelijk wordt als er sprake is van ernstige twijfel over een oordeel van een lagere rechter. Op deze manier zou een “goede selectie aan de poort” kunnen worden gerealiseerd, waardoor ongegronde bezwaren worden gefilterd.
Afwegingen voor projectontwikkelaars
Voor projectontwikkelaars is het een lastige afweging. Zij willen in principe bezwaren niet afkopen, maar voelen ook de druk om kopers niet te laten wachten. Bovendien is afkopen via een schikking vaak goedkoper dan doorprocederen. De NEPROM heeft daarom een interne handreiking ontwikkeld voor leden, met tips over hoe om te gaan met bezwaarmakers.
Bron: NRC
Word lid van de discussie