Opkoopverbod bevordert woningaankoop door starters

Een studie uitgevoerd door de Universiteit van Amsterdam, Erasmus Universiteit Rotterdam en het Kadaster heeft onthuld dat het opkoopverbod, een maatregel om particuliere vastgoedbeleggers te ontmoedigen, heeft geleid tot een toename in woningaankopen door starters. Dit is de eerste academische studie die zich op deze specifieke overheidsmaatregel richt.

Het onderzoek toont aan dat starters actiever zijn geworden in het aanschaffen van woningen in gebieden waar het opkoopverbod van kracht is. Matthijs Korevaar, een onderzoeker aan de Erasmus Universiteit, gaf tegenover FD.nl aan dat er voor de implementatie van het opkoopverbod concurrentie was tussen starters en investeerders. Het Kadaster had eerder al gemeld dat vastgoedbeleggers minder actief waren in het kopen van woningen.

Opkoopverbod

Sinds een jaar hebben gemeenten de mogelijkheid om bepaalde wijken aan te wijzen waar vastgoedbeleggers geen goedkope of middeldure woningen kunnen aanschaffen. Meerdere steden, waaronder Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag, hebben van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. De overheid wil op deze manier buurten beschermen tegen de invloed van vastgoedbeleggers, die de leefbaarheid kunnen aantasten door onder andere het huisvesten van arbeidsmigranten.

Rotterdam

In de stad Rotterdam, die als eerste het opkoopverbod in zestien wijken invoerde, nam het aandeel van woningen gekocht door starters significant toe. Voorheen kochten beleggers 35% van de huizen in sommige wijken zoals Kralingen en Tarwewijk. Na de implementatie van het verbod daalde dit naar 10%. Starters kochten daarentegen bijna 60% van de huizen in vergelijking met de eerdere 40%. Deze trend werd echter niet waargenomen in wijken waar het opkoopverbod niet van toepassing was.

Veel starters

Korevaar merkte op dat bijna 25% van de verkochte woningen in gebieden met een opkoopverbod nu in handen komt van bewoners, waaronder veel starters, in plaats van investeerders. Ook landelijk werd een vergelijkbare trend waargenomen, zij het in mindere mate (10%).

De onderzoekers observeerden geen verschuiving van beleggers naar wijken zonder opkoopverbod en vonden geen bewijs dat beleggers de huizenprijzen opdreven.

Negatieve kant

Het is belangrijk om te benadrukken dat er ook negatieve kanten zijn aan het opkoopverbod. De studie suggereert dat, hoewel middeninkomens profiteren, de lagere inkomens juist beperkt worden. Beleggers verhuren doorgaans aan huurders met een lager inkomen dan kopers. Deze huurders zijn vaak jonger en hebben vaker een migratieachtergrond.

Korevaar benadrukt het dilemma: veel huurders komen in aanmerking voor sociale huur, maar er zijn lange wachttijden, vooral voor arbeidsmigranten. Er moet ook aandacht worden besteed aan deze groep, voor wie de koop van een eigen woning onbereikbaar blijft.

Bovendien suggereren de onderzoekers dat de huren van de resterende woningen mogelijk zijn gestegen na de invoering van het opkoopverbod, iets waar De Nederlandsche Bank eerder voor waarschuwde.

Gevolg

In reactie op de studie heeft een woordvoerder van de woonwethouder van Rotterdam, Chantal Zeegers, aangegeven dat de onderzoeksresultaten zullen worden gebruikt om te beoordelen of het opkoopverbod in meer wijken kan worden ingevoerd.

Marc Francke, een onderzoeker van de Universiteit van Amsterdam, is van mening dat het aantal beschikbare woningen voor starters door het opkoopverbod in de toekomst verder zou kunnen toenemen.

Bron: Financieel Dagblad