door 
Vereniging Eigen Huis slaat alarm over negatieve terugleververgoeding vanaf 2027
De eerste energieleveranciers die per saldo geld vragen voor het terugleveren van zonnestroom zijn een feit. Innova Energie en Gewoon Energie rekenen vanaf 2027 een vergoeding van 5,9 cent per kWh voor teruggeleverde zonnestroom, terwijl de terugleverkosten 11,5 cent per kWh bedragen. Dit betekent dat consumenten netto 5,6 cent per kilowattuur moeten betalen voor de stroom die ze aan het net leveren. Vereniging Eigen Huis (VEH) spreekt van een “onacceptabele” situatie en roept de politiek op tot ingrijpen.
De salderingsregeling verdwijnt definitief
De Tweede Kamer stemde in november 2024 in met het stopzetten van de salderingsregeling per 1 januari 2027, een besluit dat op 17 december 2024 ook door de Eerste Kamer werd bekrachtigd. Dit betekent het definitieve einde van een regeling die al jaren onder druk stond.
De salderingsregeling maakte het mogelijk om opgewekte zonnestroom die je niet direct gebruikt, weg te strepen tegen stroom die je op andere momenten afneemt. Na 2027 is dit niet meer mogelijk en ontvangen zonnepaneeleigenaren alleen nog een terugleververgoeding voor hun overtollige stroom.
Financiële impact: honderden euro’s extra kosten
Voor een gemiddeld huishouden met zonnepanelen dat jaarlijks 2000 kWh teruglevert, betekenen de tarieven van Innova Energie en Gewoon Energie een jaarlijkse kostenpost van 112 euro – puur voor het privilege om groene stroom te leveren. Dit staat in schril contrast met de oorspronkelijke belofte dat duurzame energie zou worden gestimuleerd.
Volgens de nieuwe wet moet de terugleververgoeding tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief bedragen, dus zonder belastingen. Maar door de terugleverkosten die energieleveranciers mogen doorberekenen, ontstaat alsnog een negatieve balans voor consumenten.
Niet alleen Innova en Gewoon Energie
Het probleem beperkt zich niet tot deze twee leveranciers. Uit een analyse van Overstappen.nl blijkt dat bij de helft van de energieleveranciers consumenten moeten betalen voor het terugleveren van overtollige stroom. Energiedirect en Essent rekenen een negatieve vergoeding van 7,5 cent, Budget Energie 7,2 cent en Innova Energie zelfs 9,7 cent.
Slechts enkele leveranciers hanteren nog een positieve netto-terugleververgoeding, zoals Vattenfall (0,6 cent), Vandebron (1,5 cent) en Eneco (1,0 cent per kWh).
“Mensen gaan panelen van hun dak halen”
Cindy Kremer, algemeen directeur van Vereniging Eigen Huis, waarschuwt voor dramatische gevolgen: “Door de afschaffing van het salderen is de aanschaf van zonnepanelen al stil komen te liggen. Straks gaan huiseigenaren hun panelen nog van hun dak halen. Dat terwijl zij een belangrijke schakel zijn in de energietransitie.”
Volgens Kremer is het praktisch onmogelijk om te voorkomen dat zonnepanelen stroom terugleveren. “Politici, netbeheerders en energieleveranciers zeggen steeds dat consumenten meer zelf moeten verbruiken, maar dat is moeilijk en kostbaar.”
Zelfverbruik verhogen is kostbaar
Energiespecialist Judith Scholte van VEH legt uit waarom het verhogen van zelfverbruik niet eenvoudig is: “Alleen met een elektrische auto, warmtepomp of zonnestroomboiler lukt het echt om meer zonnestroom zelf te gebruiken. Wasmachines kunnen wel op een timer worden gezet, maar uit onderzoek blijkt dat veel mensen dat niet durven uit vrees dat er iets misgaat.”
Gemiddeld verbruiken huishoudens slechts 30 procent van hun zonnestroom direct. De rest gaat het net op, waarvoor straks dus moet worden betaald bij sommige leveranciers.
De achtergrond: waarom rekenen leveranciers deze kosten?
Energieleveranciers maken extra kosten doordat zonnepanelen vooral overdag stroom produceren wanneer de vraag laag is. Dit kan leiden tot een overschot op het net en zelfs negatieve stroomprijzen, waarbij leveranciers moeten betalen om stroom kwijt te raken.
Daarnaast zorgt de onvoorspelbaarheid van zonne-energie voor hogere balanceringskosten. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft bepaald dat het terecht is dat energieleveranciers deze kosten doorberekenen aan zonnepaneelbezitters.
Juridische onduidelijkheid
Voor consumenten met oude energiecontracten waarin saldering is opgenomen, bestaat mogelijk een uitzondering. Volgens sommige juristen mogen energiebedrijven de voorwaarden van deze contracten niet zomaar aanpassen, waardoor deze klanten mogelijk ook na 2027 kunnen blijven salderen tegen het kale leveringstarief.
Wat kunnen consumenten doen?
Voor zonnepaneeleigenaren zijn er beperkte opties:
- Vergelijk energieleveranciers: Sommige aanbieders hanteren nog positieve netto-terugleververgoedingen
- Verhoog zelfverbruik: Gebruik grote apparaten overdag tijdens zonnige periodes
- Overweeg een thuisbatterij: Hiermee kun je overtollige stroom opslaan voor later gebruik
- Wacht met nieuwe investeringen: Tot er meer duidelijkheid is over toekomstige regelgeving
Politieke actie vereist
Vereniging Eigen Huis eist dat de politiek ingrijpt en wettelijk regelt dat de terugleververgoeding altijd netto positief moet zijn. “Een wettelijke garantie dat de terugleververgoeding altijd netto positief is, is noodzakelijk,” aldus Kremer.
De vereniging wijst erop dat de huidige situatie mensen financieel straft voor het verduurzamen van hun woning, terwijl de overheid juist de energietransitie wil versnellen.
Toekomstperspectief
Met de definitieve afschaffing van de salderingsregeling per 2027 en de opkomst van negatieve terugleververgoedingen, staat de business case voor zonnepanelen onder druk. Waar de terugverdientijd volgens TNO-berekeningen uit 2020 nog gemiddeld 7 jaar zou blijven, lijkt deze prognose met de huidige ontwikkelingen achterhaald.
De vraag is nu of de politiek zal ingrijpen voordat de zonnepanelenmarkt volledig instort. Voor duizenden huishoudens die hebben geïnvesteerd in duurzame energie, hangt er veel af van snelle politieke actie. Anders dreigt Nederland achterop te raken in de energietransitie, met alle gevolgen van dien voor de klimaatdoelstellingen.